Jezelf tegenkomen in een gesprek

Onlangs las ik weer een artikel over de relatie en het gesprek tussen coach of therapeut (maar ik gebruik in deze blog maar even de coach) en de cliënt. Dit is een van de belangrijkste dingen binnen coaching mijn inziens, dus natuurlijk heb ik hier al eerder over geleerd en gelezen. Het leek mij interessant hier iets over te delen.

Van overdracht heb je vast wel eens gehoord: het projecteren van gevoelens, wensen en verwachtingen uit een eerdere situatie/relatie maar dan op een andere persoon. Bijvoorbeeld als je vroeger angst kreeg omdat jouw eerlijke woorden of acties snel beoordeeld werden en je daarom stilletjes werd, je dat nu nog steeds doet omdat je nog steeds bang bent. Misschien omdat een persoon (of in coaching de coach) wel doet of lijkt op diegene waarbij het gebeurde toendertijd.
Er is ook zoiets als tegenoverdracht, dat is wanneer een coach zijn eigen overdracht ervaart, dan al niet ontstaan door de interactie met de cliënt. Over dit laatste, daar zijn nog wel verschillende versies van. Je kunt inderdaad als coach ook zelf een reactie krijgen, maar je kunt het ook bewust inzetten om de overdracht van de cliënt te onderzoeken of het daar dan later over te hebben.

Wat vaak het geval is, als iemand besluit te willen ontwikkelen of veranderen, is dat er iets ‘vast’ zit of zich herhaalt met betrekking tot de ander. Immers hebben we allemaal dingen geleerd door het te ervaren in de interactie met bijvoorbeeld ouders, broers/zussen of juffen/meesters e.d. Dit laat zich dan vaak zien tijdens een coach-gesprek. Bijvoorbeeld als een cliënt om een belangrijk punt heen draait. Of juist heel ‘stoer en groot’ gaat doen in de hoop de coach te overtuigen dat het allemaal wel prima zit. Maarja, uiteindelijk wil je toch bij die kwetsbare kern komen, als je wat wilt veranderen. Daarom is het belangrijk dat een coach deze patronen herkent. Soms is de cliënt zich er wel bewust van dat dit voorgevallen is vroeger, maar niet op welke subtiele manier dit steeds in huidige interactie gebeurt. Daarom blijft het zich ook maar steeds herhalen. Het is dus ontzettend van belang als je als coach dit kan herkennen, benoemen en er mee kan werken.

Als coach merk ik dat ik altijd moet letten om hier bewust bij te blijven. Sommige patronen zijn heel duidelijk, maar andere wat minder en dat zegt stiekem ook wat over mij. Voor mij zijn dingen die qua gevoel oncomfortabel zijn of opvallen in de situatie omdat het niet past in de sfeer of het gesprek, vrij snel duidelijk, dat pik ik redelijk gemakkelijk op (ook omdat ik er gevoeliger voor ben). Maar als we het hebben over het comfortabele, dan kan het nog wel eens lastig worden. Ik vind het namelijk heel fijn als mensen rustig zijn of op hun gemak voelen, en dat is misschien een mooi begin van een coach-cliënt-relatie maar uiteindelijk kan dat er voor zorgen dat een client TE comfortabel wordt en niet aan het werk gaat met zijn doel. Ik zal dus zelf er goed op moeten letten wanneer dit gebeurt. Dan mag ik ook naar mijzelf kijken en accepteren dat het ook nut heeft om te confronteren en niet-comfortabel te voelen, omdat dat een beweging in gang kan zetten.

Wat er tijdens een coachings-gesprek gebeurt tussen coach en cliënt vind ik dus reuze interessant. Ik moedig een cliënt ook graag aan om, als deze bewust geworden is van een patroon, te bekijken hoe dat dan gaat in een ‘lastige’ situatie. Wat voor een cues gebeuren er waardoor dit start? Is het een blik, een toon, een houding? Natuurlijk gaat coaching wat mij betreft niet zo ver als therapie. Maar het in-gesprek-zijn, die interactie, die gebeurt of je nou wilt of niet.

En wat ik zo fijn vind er aan is dat binnen coachgesprek ook alles mag, alles mag geprobeerd worden. Want het heeft geen negatieve consequenties. Eens een keer boos worden? Prima! Totaal in paniek raken of gaan huilen? Ook goed. Het zijn juist dingen die, in tegenstelling tot waar die overdracht vandaan kwam en zich al tijden tegenhoudt, nou eens er uit mag komen. En zo ontzettend bruikbaar, omdat het gelijk iets zegt over hoe er mee om wordt gegaan en dus (misschien wel dan pas) goed onderzocht kan worden en de aandacht kan krijgen. Dus het is van harte welkom!

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *